Składki ZUS to dla wielu jednoosobowych działalności stały, comiesięczny wydatek, który trzeba pokryć niezależnie od tego, czy w danym miesiącu firma zarobiła, czy nie. Od końca 2024 roku przedsiębiorcy mają jednak narzędzie, które pozwala raz w roku legalnie pominąć część tych obciążeń — to tak zwane wakacje składkowe. W 2026 roku rozwiązanie działa na tych samych zasadach, a mimo to wciąż budzi sporo pytań: których składek dotyczy, kto może z niego skorzystać i co trzeba zrobić, żeby zwolnienie faktycznie zadziałało. Poniżej porządkujemy najważniejsze reguły.
Czym są wakacje składkowe
Wakacje składkowe to prawo do zwolnienia z opłacenia własnych składek na ubezpieczenia społeczne za jeden, dowolnie wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Nie jest to odroczenie ani rozłożenie płatności na raty — składek za ten miesiąc po prostu nie płacisz, a finansuje je za Ciebie budżet państwa. Co ważne, miesiąc objęty zwolnieniem liczy się normalnie do stażu ubezpieczeniowego i do przyszłej emerytury, bo składki są opłacane od minimalnej podstawy ze środków publicznych. Nie powstaje więc luka w ubezpieczeniu. Zwolnienie jest całkowicie dobrowolne i nie obejmuje firmy z automatu — trzeba o nie wystąpić.
Kto może skorzystać
Rozwiązanie skierowane jest do mikroprzedsiębiorców prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG. Aby skorzystać z wakacji składkowych, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku trzeba mieć zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż dziesięciu ubezpieczonych, wliczając w to samego przedsiębiorcę. Drugi warunek dotyczy skali działalności: roczny przychód nie może przekroczyć równowartości 2 milionów euro w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat kalendarzowych. Z ulgi mogą korzystać przedsiębiorcy niezależnie od formy opodatkowania — zarówno na skali, podatku liniowym, jak i na ryczałcie. Nie trzeba przy tym zawieszać działalności: w miesiącu objętym zwolnieniem można normalnie pracować, wystawiać faktury i osiągać przychód.
Których składek dotyczy zwolnienie
Wakacje składkowe obejmują składki na własne, obowiązkowe ubezpieczenia: emerytalne, rentowe i wypadkowe, a także dobrowolne ubezpieczenie chorobowe — pod warunkiem że przedsiębiorca podlegał mu w miesiącu złożenia wniosku oraz w miesiącu go poprzedzającym. Bardzo ważny jest jednak jeden wyjątek: zwolnienie nie dotyczy składki zdrowotnej. Tę trzeba opłacić za wybrany miesiąc na zwykłych zasadach. Jeśli przedsiębiorca zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców, zwolnienie obejmuje wyłącznie jego własne składki — za osoby ubezpieczone nadal trzeba odprowadzić należności w pełnej wysokości.
Jak i kiedy złożyć wniosek RWS
Aby skorzystać z ulgi, należy złożyć wniosek oznaczony symbolem RWS. Można to zrobić wyłącznie elektronicznie, z profilu płatnika na PUE ZUS (eZUS) — wnioski składane w innej formie nie są rozpatrywane. Kluczowy jest termin: wniosek trzeba złożyć w miesiącu poprzedzającym ten, za który chcesz być zwolniony ze składek. Jeśli więc zależy Ci na zwolnieniu za grudzień, wniosek musi wpłynąć w listopadzie. Spóźnienie oznacza utratę możliwości skorzystania z ulgi za dany miesiąc, dlatego warto zaplanować to z wyprzedzeniem i wybrać miesiąc, w którym spodziewasz się niższych wpływów lub wyższych wydatków.
O czym jeszcze warto pamiętać
Zwolnienie z opłacenia składek stanowi pomoc de minimis. Oznacza to, że można z niego skorzystać tylko wtedy, gdy nie został wyczerpany limit takiej pomocy, który wynosi 300 tysięcy euro w okresie trzech lat. Dostępny limit musi być co najmniej równy sumie składek, z których chcesz uzyskać zwolnienie. Warto też pamiętać, że ze względu na sposób finansowania składek z budżetu, za miesiąc objęty zwolnieniem podstawą jest najniższa obowiązująca podstawa wymiaru — co dla osób opłacających wyższe składki oznacza, że oszczędność dotyczy kwoty minimalnej, a nie ich pełnej składki. Przed złożeniem wniosku warto przeliczyć, w którym miesiącu ulga przyniesie największą korzyść.