Mały ZUS Plus to jedna z najważniejszych ulg dla najmniejszych przedsiębiorców — pozwala opłacać składki na ubezpieczenia społeczne liczone od faktycznego dochodu, a nie od stałej, stosunkowo wysokiej podstawy. Od 1 stycznia 2026 roku zmieniły się zasady liczenia okresów korzystania z ulgi i warto je zrozumieć, zanim zdecydujesz się z niej skorzystać. Wyjaśniamy, komu przysługuje Mały ZUS Plus, ile wynosi w 2026 roku, jak ustala się podstawę składek i o czym pamiętać przy zgłoszeniu.
Na czym polega Mały ZUS Plus
Mały ZUS Plus to ulga, dzięki której przedsiębiorca opłaca składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) od podstawy powiązanej z dochodem uzyskanym w poprzednim roku, zamiast od standardowej podstawy wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W praktyce oznacza to niższe miesięczne składki dla firm o niewielkich dochodach. Ulga nie obejmuje jednak składki zdrowotnej — tę trzeba opłacać w pełnej wysokości, na zasadach właściwych dla wybranej formy opodatkowania. Mały ZUS Plus jest rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy działają już na rynku od pewnego czasu; nie skorzystają z niego osoby dopiero rozpoczynające działalność — dla nich przeznaczone są ulga na start oraz preferencyjne składki.
Nowe zasady liczenia okresów od 2026 roku
Najważniejsza zmiana obowiązująca od 1 stycznia 2026 roku dotyczy sposobu liczenia okresu korzystania z ulgi. Z niższych składek można korzystać maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym kolejnym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności — i to niezależnie od tego, czy i jak długo korzystało się z ulgi wcześniej. Liczy się wyłącznie spełnienie warunków ustawowych. Pierwszy 60-miesięczny okres liczony jest od miesiąca, w którym po grudniu 2025 roku rozpoczęto korzystanie z ulgi, a każdy kolejny — od pierwszego miesiąca prowadzenia lub kontynuowania działalności po zakończeniu poprzedniego cyklu. Do obu limitów wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym odpowiednio korzystano z ulgi lub prowadzono działalność przez co najmniej jeden dzień. Warto pamiętać, że niewykorzystane miesiące ulgi nie przechodzą na następny okres: jeśli w danym cyklu wykorzystasz mniej niż 36 miesięcy, pozostała część przepada, a z ulgi skorzystasz ponownie dopiero w kolejnym 60-miesięcznym cyklu.
Kto może skorzystać z ulgi
Aby opłacać składki w ramach Małego ZUS Plus, trzeba spełnić dwa podstawowe warunki. Po pierwsze, przychód z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie mógł przekroczyć 120 000 zł — jeśli działalność prowadzono tylko przez część roku, limit ustala się proporcjonalnie do liczby dni jej prowadzenia. Po drugie, działalność musiała być prowadzona w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni. Ulga nie przysługuje jednak każdemu. Z Małego ZUS Plus nie skorzystają między innymi: przedsiębiorcy rozliczający się kartą podatkową i jednocześnie zwolnieni z VAT, osoby prowadzące dodatkowo inną pozarolniczą działalność (na przykład jako wspólnik spółki jawnej), a także ci, którzy w ramach firmy wykonują na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy te same czynności, które wcześniej wykonywali na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Ile wynosi Mały ZUS Plus w 2026 roku
Podstawę wymiaru składek ustala się od przeciętnego miesięcznego dochodu z działalności za poprzedni rok. Nie może być ona jednak dowolna — musi mieścić się w widełkach między 30% minimalnego wynagrodzenia a 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W 2026 roku oznacza to podstawę od 1 441,80 zł do 5 652,00 zł. Jeśli podstawa wyliczona z dochodu byłaby niższa niż dolna granica, obowiązuje kwota minimalna. Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową ustalają dochód na podstawie przychodu pomnożonego przez współczynnik 0,5. Warto pamiętać, że niższa podstawa składek to niższe bieżące obciążenie, ale również niższe przyszłe świadczenia — zasiłek chorobowy, renta czy emerytura liczone są właśnie od podstawy wymiaru składek.
Terminy i zgłoszenie do ZUS
Przedsiębiorcy, którzy korzystali z Małego ZUS Plus nieprzerwanie do końca grudnia 2025 roku i nadal spełniają warunki, nie muszą się wyrejestrowywać ani ponownie zgłaszać — w 2026 roku składają jedynie dokumenty rozliczeniowe z właściwym kodem tytułu ubezpieczenia (05 90 albo 05 92), czyli ZUS DRA cz. II lub ZUS RCA cz. II. Osoby, które w 2025 roku z ulgi nie korzystały albo korzystały, lecz nie do końca grudnia, a chcą przystąpić do niej w 2026 roku, powinny zgłosić się najpóźniej do 2 lutego 2026 roku (termin przesunięto, ponieważ 31 stycznia wypada w sobotę) — wyrejestrowując się z dotychczasowym kodem i zgłaszając ponownie z kodem właściwym dla ulgi. Do 20 lutego 2026 roku trzeba dodatkowo przekazać informację o rocznym przychodzie, dochodzie, formie opodatkowania oraz podstawie wymiaru składek. Brak tej informacji oznacza, że ZUS ustali podstawę w standardowej, wyższej wysokości.